EKONOMİDE BORSA BALONU NEDİR ? BORSA NEDEN DÜŞER ?

Borsa balonu nedir nasıl ortaya çıkar ? Borsa balonundan kastedilen nedir? Borsa neden düşer ?

borsa balonu nedir

Para bolluğu getiri arayan yatırımcıları ve fonları borsalara çekerken yıl sonuna doğru şirketlerin ve endekslerin piyasa değerleri tarihi zirvelere çıktı. Küresel piyasalardaki hisse senetlerinin toplam değerini ölçen endeks tarihinde ilk defa 100 trilyon doları aştı. Para bolluğunun etkisiyle küresel hisse senedi endekslerinin toplam değeri küresel gelirin üzerine çıktı.

Peki ama bu durum riskler ortaya çıkarabilir mi? Borsa balonundan kastedilen nedir ? İşte cevapları..

PARETO ANALİZİNİN ÖNEMİ VE KULLANIMI

Sanal değerle reel değer arasındaki farkın sanal olanı lehine giderek büyümesine balon ya da köpük deniyor.  (Mahfi Eğilmez – 11.08.2013)

Borsa tarihi geçmişinden bugününe kadar birçok balon ile karşı karşıya kalmış ve bu balonlar patladığında facialara dönüşmüştür. Son zamanlarda var olduğu tartışılan hisse senedi balonu, tekrar eden konut balonu gibi faciaya dönüşmesi beklenen bazı tehlikelerin olduğu düşünülüyor.

Borsada oluşan balonların nedeni, görülen yükselişlerin ardından talebin daha da artması ve hemen her yatırımcının bu alana yönelmesi reel olmayan fiyatları oluşturuyor ve balon diye tabir edilen bu tehlikeler oluşuyor.

Burada yatırımcılar çok dikkatli olmalıdır. Hisse senedi piyasasında değeri aşırı artan şirketlerin hisselerini alırken birkaç kez bu kararlarını gözden geçirmelidir. Hisse senedi alırken temel ve teknik analiz yapmalı kısa vadeli seçimler yerine uzun vadede kazanç sağlayacak hisselere yönelmelidir.

Aracı kurumların 2021 hisse senedi önerileri için tıklayın.

Tarihteki Balon Örnekleri

Romanya Emlak Balonu:

Romanya’da eski dönem komünist apartman dairelerinin fiyatları 2002 ve 2007 yılları arasında % 1000 oranında yükseldi. Bükreş’teki bir konut fiyatı Londra ve Paris’le eşdeğer seviyeye ulaşmıştı.

Çin Hisse Senedi Balonu:

30 yıl boyunca büyüyen ekonomi sonrasında 2007 yılında Çin ekonomisi aşırı ısındı ve kısa süreli hisse senedi balonu oluştu. 2008 yılında da bir emlak balonu.

İspanya Emlak Balonu:

1985 ve 2008 yılları arasında bazı dönemlerde İspanya’da gayrimenkul sektöründe görülen muazzam fiyat artışı, 2000’li yıllarda başlayan kriz etkisiyle düşmeye başladı.

ABD Emlak Balonu:

ABD’nin yarısının gibi büyük bir kısım emlak balonundan olumsuz etkilendi. 2006 yılının başında yükselişe geçen konut fiyatları, 2006 – 2007 yılları arasında düşmeye başladı. 2012 yılında ise fiyatlar dip yaşadı.

Lale Balonu:

Lale spekülasyonu, Hollanda Altın Çağı’nda lale soğanlarının fiyatlarının birden aşırı bir şekilde yükselmesi ve ardından hızla düşmesi ile oluştu.

Güney Deniz Balonu:

Güney Deniz Şirketi hisselerinin üzerindeki spekülasyon 1720 yılında finansal çöküşe neden olan bu balon, ekonomik krize neden oldu. Buna rağmen şirket krizden sonra tekrar yapılandı ve uzun süre çalışmaya devam etti.

Demiryolu Balonu:

1840 yılında 9.500 millik demi yolu yapım projesi ortaya atıldıktan sonra orta sınıf demir yolu hisselerine aşırı bir talep oluştu. Bu şirketlerin hisseleri aşırı yükseldi ama projenin karlı olmaması nedeniyle hisseler birden dibe vurdu. Bu da orta sınıfın büyük bir hasar görmesine neden oldu.

Dot – com Balonu:

2000 yılının Mart ayında teknoloji borsası olan Nasdaq’daki hisse senetlerinin büyük değer kaybı yaşamadı ile sonuçlandı.

Uranyum Balonu:

2005 ve 2007 yılları arasında Nükleer enerjiye olan talebin aşırı artması, reaktörlerin kullanım sürelerinin uzaması ve stokların az olması Uranyum fiyatlarının hızlı bir şekilde aşırı yükselmesine neden oldu. Bir süre sonrada fiyatlar aynı hızda düştü. Sonuçta birçok maden ve araştırma şirketi battı.

Balonları Öngörmek Mümkün mü?

Bir balon durumunda varlık fiyatları çılgınca ve çok hızlı bir şekilde değişebilir. Üstelik bu değişimler çoğu zaman kesin olarak tahmin edilemez ve öngörülemez.

Piyasada herhangi bir spekülasyon, belirsizlik ya da sınırlı bir rasyonellik olmasa bile balonların meydana gelme nedenleriyle ilgili sayısız görüş vardır. Bu görüşlerin birçoğu da birbirlerine yakındır.

Ana akım ekonomi, balonların oluşmadan önce veya oluşurken tahmin edilemeyeceğini  ve durdurulamayacağını ortaya koyar. Buna göre, balonların gelişimi durdurulamaz zira böylesine bir hamle finansal krizlere yol açacaktır. Bu görüşe göre, yetkililerin, balon patladıktan sonra mali ve parasal politika araçlarını kullanarak sonuçların üstesinden gelmesi gerekecektir.

2020’DE EN ÇOK HALKA ARZLAR KAZANDIRDI

MARMARİS KIZILBÜK HALKA ARZ OLUYOR

YASAL UYARI

SPK yayınlanması istenen uyarı : Burada yer alan bilgi, yorum ve tavsiye yatırım amaçlı değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, aracı kurumlar , portföy yönetim şirketleri , mevduat kabul etmeyen bankalar ile müşteri arasında imzalanacak yatırım danışmanlığı sözleşmesi çevçevesinde sunulmaktadır.Bu sayfada yazılanlar sadece kişisel görüşlerdir. Bu görüşler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle bu sayfada yer alan bilgi ve yazılara dayanarak yatırım yapılmamalıdır.